เปิดเว็บไซต์ต้องจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ก่อนไหม? สรุปครบ จบทุกประเด็นกฎหมายขายของออนไลน์

1. ขายของออนไลน์ ต้องจดทะเบียนพาณิชย์หรือไม่?

คำตอบสั้นๆ คือ "ต้องจดค่ะ"

กฎหมายของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) ระบุชัดเจนว่า ผู้ประกอบการที่มีการซื้อขายสินค้าหรือบริการผ่านอินเทอร์เน็ต เข้าข่ายต้องจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งเป็นการระบุวัตถุประสงค์เฉพาะเจาะจงว่า "ทำธุรกรรมออนไลน์"

จุดที่คนมักเข้าใจผิด : หลายคนคิดว่า "ถ้ารายได้ไม่ถึง 1.8 ล้านบาท ไม่ต้องจด VAT ก็ไม่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ด้วย" ❌ ผิดถนัดเลยค่ะ! การจดทะเบียนพาณิชย์ (DBD) กับ ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) เป็นคนละเรื่องกัน ต่อให้เพิ่งเริ่มขาย ได้เงินหลักร้อย แต่ถ้าเข้าข่ายร้านค้าออนไลน์ คุณมีหน้าที่ต้องไปจดทะเบียนให้ถูกต้องค่ะ

ไม่ใช่แค่คนที่มีเว็บไซต์ .com เท่านั้นนะคะ ลองเช็กลิสต์ดูว่าธุรกิจของคุณเข้าข่ายตามนี้ไหมคะ:

• มีเว็บไซต์ขายสินค้า : มีระบบตะกร้าสินค้า (Add to cart), ระบบชำระเงิน หรือตัดบัตรเครดิต
• ขายบน Social Media : Facebook, Instagram, Line OA ที่มีการโพสต์ขาย รับออเดอร์ และแจ้งโอนเงิน
• ขายบน Marketplace : Shopee, Lazada, TikTok Shop
• เป็นตัวแทนจำหน่าย (Dropship) : แม้ไม่สต็อกของ แต่ถ้าเราเป็นคนดำเนินการขายหน้าเว็บ ก็ถือว่าประกอบพาณิชยกิจ
• ให้บริการผ่านออนไลน์ : รับทำกราฟิก, รับเขียนบทความ, รับทำบัญชี ที่มีการตกลงจ้างงานผ่านหน้าเว็บ

ข้อยกเว้น : หากเป็นแค่หน้าร้านโชว์สินค้าเฉยๆ ไม่มีการซื้อขาย ไม่มีการตกลงราคา หรือเป็นบล็อกส่วนตัวที่ไม่มีรายได้ อาจจะไม่เข้าข่าย (แต่ถ้ามีการ "โฆษณาเพื่อการค้า" เจ้าหน้าที่มักแนะนำให้จดเพื่อความปลอดภัยค่ะ)

ในมุมมองของคนทำเว็บ การจดทะเบียนพาณิชย์มีมูลค่ามากกว่ากระดาษใบเดียว แต่มันคือ "ตราประทับความน่าเชื่อถือ (Trustmark)"

1. ลูกค้ากล้าโอน : การมีเครื่องหมาย DBD Registered บนหน้าเว็บ ช่วยการันตีว่าร้านนี้มีตัวตนจริง ตามตัวได้ ลดความกลัวการโดนโกง
2. เพิ่มเครดิตธุรกิจ : หากจะขอกู้สินเชื่อ SME หรือทำธุรกรรมกับธนาคาร ใบทะเบียนพาณิชย์คือหลักฐานชั้นดีว่าคุณทำธุรกิจจริงจัง ไม่ใช่ร้านลอยๆ
3. ถูกต้องตามกฎหมาย : ตัดปัญหาค่าปรับย้อนหลัง นอนหลับสบายไม่ต้องระแวง

ตาม พ.ร.บ. ทะเบียนพาณิชย์ พ.ศ. 2499 หากไม่จดทะเบียนภายใน 30 วันนับจากเริ่มประกอบกิจการ:

• โทษปรับ : ไม่เกิน 2,000 บาท
• โทษปรับรายวัน : วันละไม่เกิน 100 บาท จนกว่าจะทำให้ถูกต้อง

แม้ค่าปรับดูไม่เยอะ แต่ "ประวัติความน่าเชื่อถือ" ที่เสียไป และความยุ่งยากหากโดนเรียกตรวจสอบย้อนหลัง ไม่คุ้มแน่นอนค่ะ

ข่าวดีคือ ค่าธรรมเนียมถูกมาก เพียง 50 บาท!

เอกสารที่ต้องใช้ (บุคคลธรรมดา) :

1. สำเนาบัตรประชาชน & ทะเบียนบ้าน (เจ้าของร้าน)
2. แบบคำขอจดทะเบียนพาณิชย์ (แบบ ทพ.) : กรอกรายละเอียดร้าน
3. รายละเอียดเว็บไซต์ (เอกสารแนบ - สำคัญมาก) :
• หน้าแรกของร้าน (Capture หน้าเว็บ/เพจ/ร้านในแอปฯ ให้เห็น URL ชัดเจน)
• หน้าแสดงสินค้า/บริการ
• หน้าวิธีการสั่งซื้อ & ชำระเงิน
• หน้าวิธีการจัดส่ง
4. แผนที่ตั้งร้านค้า (วาดพอสังเขป ใช้ที่อยู่บ้านได้)
5. หนังสือยินยอมให้ใช้สถานที่ (กรณีเจ้าของร้านไม่ใช่เจ้าบ้าน)

สถานที่จดทะเบียน

• กทม. : สำนักงานเขต หรือ สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง
• ต่างจังหวัด : เทศบาล หรือ อบต. ตามพื้นที่ตั้งร้าน
• Tip : ยื่นด้วยตัวเองที่เขต/เทศบาล มักจะเสร็จไวกว่า ได้ใบวันนั้นเลยค่ะ

เมื่อได้ใบ พค. 0403 มาแล้ว สิ่งที่คุณต้องทำคือ:

1. ขอเครื่องหมาย DBD Registered : นำเลขทะเบียนไปขอ Source Code ที่เว็บไซต์กรมฯ เพื่อนำมาแปะบนเว็บไซต์ (สำหรับคนมีเว็บหลัก)
2. โชว์ให้โลกรู้ : หากขายใน Social Media ให้สแกนใบทะเบียน หรือถ่ายรูปคู่ป้ายร้าน แปะไว้ในอัลบั้ม "เกี่ยวกับร้าน" หรือ Pin Post ไว้ สร้างความมั่นใจให้ลูกค้าทันทีที่เข้ามาส่อง

การจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ ไม่ใช่ภาระ แต่เป็น "รากฐาน" ของธุรกิจออนไลน์ค่ะ การเริ่มต้นอย่างถูกต้องจะช่วยให้คุณโฟกัสกับการทำกำไร พัฒนาสินค้า และทำการตลาดได้อย่างเต็มที่ โดยไม่ต้องพะวงหลัง

ในฐานะคนทำเว็บ แนะนำเลยว่า ยอมเสียเวลา 1 วัน กับเงิน 50 บาท แลกกับความน่าเชื่อถือระดับมืออาชีพ เป็นการลงทุนที่คุ้มค่าที่สุดสำหรับการทำธุรกิจในยุคนี้แล้วค่ะ

อย่ารอให้ร้านดังแล้วค่อยจด เริ่มต้นให้ถูกต้องตั้งแต่วันนี้ เพื่อความปังแบบยั่งยืนนะคะ!